වැට් බද්ද හා මධ්යම පංතිය සුරතල් කිරීම – අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ
මැයි මාසයේ සිට වැට් බද්ද හෙවත් වටිනාකම එකතු කිරීමේ බද්ද 15% දක්වා වැඩි කිරීමට රජය තීරණය කර තිබේ. එසේම, බදු පනවන ක්ෂේත්ර ද පුළුල් කර තිබේ. කලින් වැට් වැට් බද්දෙන් නිදහස් වූ සෞඛ්ය, විදුලි සංදේශ වැනි අංශවලින් පවා වැට් බද්ද අය කරනු ලැබේ. එසේම, වැට් බදු අය කරන ආදායම් මට්ටම අඩු කර තිබේ.
මාසයකට මිලියනයක පමණ පිරිවැටුමක් ඇති ව්යාපාරවලින් ද වැට් බදු අය කිරීමට තීරණය කර ඇත. මේ අනුව ගමේ සිල්ලර කඩ පවා වැට් බද්දට අහු වනු ඇත.
ඊට අමතරව, 2%ක් වන ජාතිය ගොඩනැගීමේ බද්ද ද මාසයකට රුපියල් මිලියනයක පිරිවැටුමක් ඇති ව්යාපාරවලින් පවා අය කරනු ඇත.
මෙහෙම බදු එකතු කර ගැනීමක් කළ හැකි යාන්ත්රණයක්වත් රටේ තිබෙනවා ද යන්න සැක සහිත ය. එහෙයින් වංචනිකයන් බදු දැලෙන් රිංගා යද්දී අහිසංකයන් බදු බරින් බැට කන්නට ඇති ඉඩකඩ වැඩි ය. එසේම, සුළු ව්යාපාරිකයන්ට මෙම බදු ක්රම පිළිබඳ අවබෝධ කර දීම ද දුෂ්කර වනු ඇත. සුළු හා මධ්යම පරිමාණ ව්යාපාර මෙමගින් දැඩි අධෛර්යය කිරීමකට ලක් වනු ඇත.
භාණ්ඩ හා සේවා රැසක මිළ විශාල වශයෙන් ඉහළ යනු ඇති බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත. එයින් වැඩි ම පීඩනයකට ලක් වන්නේ කම්කරු පංතියයි. රජයේ සේවකයන්ට ලැබුණු වැටුප් වැඩි වීමට වැඩි මුදලක් අලුත් වියදම් ලෙස එකතු වනු ඇත.
මෙහිදී ව්යාපාරිකයන් සමස්ත බදු බර ම පාරිභෝගිකයා පිට පටවා ගැලවෙනු ඇතැයි වාමාංශිකයන් කියනු ඇත. එහෙත්, මෙය සමාගම්වල ව්යාපාරකරණය ද අධෛර්යවත් කරන තත්වයකි.
මෙහෙම වුණේ ඇයි?
ආණ්ඩුව බලයට පත් වී වසර එකහමාරකට කිට්ටු ය. මේ කාලය තුළ දෙඩූ පුරසාරම් යථාර්ථයක් නො වීම මෙම තත්වයට මූලික හේතුවයි. රටට ගලා එන ඍජු විදේශ ආයෝජන හුදු නිවේදනවලට පමණක් සීමා විය.
මෙම කාලය තුළදී ශ්රී ලංකාව ආර්ථික වශයෙන් ලබා ඇති එක ම සහනය ලෙස දැකිය හැක්කේ අප්රේල් 21 සිට ශ්රී ලංකාවේ ධීවර නිෂ්පාදනවලට ජී.එස්.පී. ප්ලස් බදු සහන ලබා දීමට යුරෝපා සංගමය එකඟ වූ බවට ඇති ආරංචියයි. ඒකත් ධීවර අමාත්යාංශයේ නිවේදනයක් පමණි.
මුල්ය වෙළඳපොළ නිදහස් කිරීම සඳහා ආණ්ඩුව ගත් පියවරවලින් ද සිදු වී ඇත්තේ ලංකාවට විදේශ විනිමය පැමිණීම නොව ලංකාවෙන් පිටතට විදේශ විනිමය ගලා යාමයි.
රනිල් වික්රමසිංහ යනු බටහිර ඉත්තෙකැයි සාමාන්යයෙන් විශ්වාස කෙරේ. ඔහු කරන්නේ බටහිර උවමනාවන් ඉටු කිරීම යයි ද කියනු ලැබේ. බටහිර බලාගෙන ඉන්නේ ලංකාව ගිල ගන්නම යයි ද කියනු ලැබේ. එහෙත්, බටහිරට ලංකාව කෙතරම් වැදගත් ද යන්න ගැන නැවතත් සිතා බලන්නට දැනට යෙදෙන කරුණුවලින් පුළුවන. බටහිර බලවේග තමන්ගේ ඉත්තා යයි කියන රනිල් වික්රමසිංහ රැක ගැනීමට ඔහුට කර ඇති විශේෂ උපකාරයක් තිබේ ද?
රනිල්ට ආර්ථිකය ගොඩ ගන්නට පුළුවන් යයි ඉස්සර සමාජයේ තිබුණු විශ්වාසය දැන් වේගයෙන් ක්ෂය වෙමින් තිබේ.
එහෙම වුණේ ඇයි ද යන්න ද සිතා බැලිය යුතු ය.
මේ ඉන්නේ 2002 සිටි රනිල් නො වේ. 2002 සිටි රනිල් ගෝලීය ධනවාදයේ ඒ හා බැඳුණු දේශීය ධනපති පංතියේ නියෝජිතයකු විය. එහෙත්, ඒ රනිල් ජවිපෙ හා කොටි සංවිධානය විසින් නායකත්වය දෙන ලද ජාතිවාදී මධ්යම පංතිය විසින් පරාජය කරන ලදී.
අඳුරු රාජපක්ෂ දශකය තුළ මධ්යම පංතිය වඩා ශක්තිමත්ව හා විනාශකාරී ලෙස වැඩිණි. රජය දැවැන්ත සමාගමක් ලෙස වැඩිණි. එම සමාගම සදාකාලික පාඩු ලබන එකකි. එහෙත්, දේශපාලකයන්, රජයේ නිලධාරීන්, රාජ්ය ව්යවසාය නිලධාරීන්, කොන්ත්රාත්කරුවන් එම සමාගමෙන් යැපුණ හ. රජයේ සේවය ද පුළුල් විය. මේ අතර, රජය නම් සමාගමේ පාඩු මහජනතාව මත ණය බර ලෙස පටවන ලදී. ලංකාවේ ණය බර ගොඩගැසුණේ මේ අන්දමටයි.
2015දී බලයට එන්නේ මධ්යම පංතියේ වසඟයට පත් රනිල් වික්රමසිංහ කෙනෙකු බව දැන් පැහැදිලි ය. මධ්යම පංති නියෝජිතයකු වන මෛත්රීපාල සිරිසේන ජනාධිපති ධුරයට පත් වීම ද, මධ්යම පංතියේ ප්රධාන පක්ෂය වන ශ්රීලනිපය නැවත රාජ්ය පාලනයට හවුල් කර ගැනීම ද එයට තවත් හේතුවක් වන්නට ඇත.
ඇමති තනතුරු සංඛ්යාව මේ වන විට 100කට ආසන්න ය. ඔවුන් නඩත්තු කිරීම සඳහා මසකට රුපියල් බිලියනයක් පමණ වැය වේ. රජයේ සේවක වැටුප් වැඩි කිරීම හේතුවෙන් රජයේ වියදම් 25%කින් වැඩි විය. එහෙත්, රජයේ සේවයේ කාර්යක්ෂමතාව අංශු මාත්රයකින් හෝ වැඩි වී තිබේ ද යන්න සැක සහිත ය.
මධ්යම පංතිය හුරතල් කරන රජයකට යන්නට පුළුවන් ගමනක් නැති බව දැන් පැහැදිලි ය. මධ්යම පංතියට ඕනෑ ම නම් යළි මහින්ද රාජපක්ෂ බලයට ගෙනැවිත් සිය දිවි නසා ගන්නට පුළුවන.
නැතිනම් අපි වෙන අතක් බලා ගන්නා හැටි ගැන සංවාදයක් ආරම්භ කළ යුතු ය.
( අජිත් පැරකුම් ජයසිංහගේ W3Lanka බ්ලොග් අඩවියෙනි)
