ජනාධිපතිගේ පොරොන්දුව ඉටුවන ලෙස 22වන සංශෝධනය සැකසීම – මහාචාර්ය රොහාන් සමරජීව

මැයි 11දා ජාතිය අමතා කළ සිය කතාවේ දී ජනාධිපතිතුමා “දහනව වන සංශෝධනයේ අන්තර්ගත දෑ නැවත බලාත්මක වන පරිදි, ව්යවස්ථා සංශෝධනය කිරීමට මා කටයුතු කරනවා “ යනුවෙන් පොරොන්දු වුනේය.
ඒ වන විට, අරගලකරුවන්ගේ අධිෂ්ඨානය මෙන් ම රට පුරා එයට ඇති සහය ද ගැන ඔහුට මනා අවබෝධයක් ලැබී තිබිණි. රටේ පැවැත්මට අවශ්ය ඉන්ධන සහ වෙනත් අත්යවශ්ය භාණ්ඩ ගෙන්වීමට ජාත්යන්තර මුල්ය අරමුදලෙන් ඉක්මන් ආධාර නොලැබෙන බවත්, වෙනත් මුලාශ්රවලින් අන්තර්කාල මුල්යකරණය ලබාගැනීම දුෂ්කර වනු ඇති බවත්, හිටපු මුදල ඇමති අලි සබ්රි ඔහුට කරුණු දක්වන්නට ඇති බව අනුමාන කිරීම සාධාරණ ය. හිටපු අගමැතිගේ අනුගාමිකයින් විසින් ගෝඨාගෝගමට කළ ප්රහාරයේ අසාර්ථකත්වයෙන් සහ එදිනම කැබිනට් මණ්ඩලය විසුරුවා හැරීමෙන් දින දෙකකට පසු කල මෙම කතාවෙන් ඉහත කී පොරොන්දුව මෙම ප්රශ්නවලට විසඳුම් වශයෙන් ඉදිරිපත් කළ බව නිගමනය කල හැක.
එම කතාවෙන් සති හයකට පසුව 22 වැනි සංශෝධනයේ නිළ පිටපත ප්රකාශයට පත්කොට තිබේ. ව්යවස්තා සභාව එමගින් නැවත පිහිටුවා ඇති අතර ස්වාධීන කොමිසන් සභාවලට අලුතින් පත්වීම් කිරීමට ඉඩ සලසා ඇති බැවින් අල්ලස් සහ දුෂණ පිලිබඳ පරීක්ෂණ නියමාකාරයෙන් සිදුවනු ඇති බවට සහ පක්ෂ හිතවතුන් නැති මැතිවරණ කොමිසමක් ඉදිරි මැතිවරණ මෙහෙයවනු ඇති බවට විශ්වාසයක් මහජනයා තුළ ගොඩ නගා ගැනීමට හැකි වනු ඇත.
නමුත් සමස්තයක් ලෙස ගත කල, ජුනි 27 දා කැබිනට් මණ්ඩලය අනුමත කළ සංශෝධනය මගින් 19 වැනි සංශෝධනයේ අඩංගු දෑ නැවත ප්රතිෂ්ඨාපනය කිරීමක් සිදු නොවේ. මැයි 11 දා කළ කතාවේ ජනාධිපතිතුමා දුන් පොරොන්දුව ඉටු නොවේ.
එසේ වුව ද, අවම වශයෙන් 22වන සංශෝධනයට වෙනස් කම් තුනක් කිරීමෙන් ජනාධිපතිතුමාගේ පොරොන්දුව ඉටුකල හැකි වන්නේය. තවත් බොහෝ වැඩි දියුණු කිරීම් කල හැකි වුව ද, මෙම අවම වෙනස්කම් සිදුකිරීම ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ දී මෙය ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ ප්රතිපාදනවලට අනුකුල ද යන්න විමසා බැලෙන අවස්ථාවේ ප්රකාශ කොට හෝ නැතිව පාර්ලිමේන්තු විවාදයේ කමිටු අවස්ථාවේ දී පහසුවෙන් ක්රියාත්මක කළ හැකිය.
එසේ වුව ද, අවම වශයෙන් 22වන සංශෝධනයට වෙනස් කම් තුනක් කිරීමෙන් ජනාධිපතිතුමාගේ පොරොන්දුව ඉටුකල හැකි වන්නේය. තවත් බොහෝ වැඩි දියුණු කිරීම් කල හැකි වුව ද, මෙම අවම වෙනස්කම් සිදුකිරීම ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ දී මෙය ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ ප්රතිපාදනවලට අනුකුල ද යන්න විමසා බැලෙන අවස්ථාවේ ප්රකාශ කොට හෝ නැතිව පාර්ලිමේන්තු විවාදයේ කමිටු අවස්ථාවේ දී පහසුවෙන් ක්රියාත්මක කළ හැකිය.
- ජනාධිපතිට අමාත්ය ධුර දැරිය නොහැකි ය
19 වැනි සංශෝධනයේ දී ජනාධිපතිට කිසිදු අමාත්ය ධුරයක් දැරීමට ඉඩ දී නොතිබිණි. ආරක්ෂාව, මහවැලි සංවර්ධනය, සහ පරිසරය සම්බන්ධ විෂයයන් සහ කාර්යයන් තමාට පවරාගැනීමට, එවකට සිටි ජනාධිපතිට අන්තර්කාල විධිවිධාන මගින් ඉඩ දී තිබිණි. ඔහුගෙන් පසු අයෙකුට කිසිදු අමාත්යාංශයක් තබා ගැනීමට ඉඩ තිබුනේ නැත. නමුත්, ගැසට් කර ඇති 22 වැනි සංශෝධනයට අනුව ආරක්ෂක අමාත්ය ධුරය දැරීමට මේ ආරක්ෂාවවත් සාක්ෂාත් කරන්නට බැරි ජනාධිපතිට ඉඩ දෙනු ඇත.
සේනාධිනායක ලෙස ජනාධිපතිට ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවෙන් පවරා ඇති කාර්යභාරය අනුව ඔහු ආරක්ෂක ඇමති ලෙස ද කටයුතු කිරීම අවශ්ය වන්නේ නැත. එය එසේ නම්, ජනාධිපතිවරයාට කිසිදු අමාත්යාංශයක් දැරිය නොහැකි බව සඳහන් වූ 19 වැනි සංශෝධනයට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ අනුමැතිය හිමි නොවනු ඇත. ලෝකයේ සිටින වඩාත් ම බලවත් සේනාධිනායකයා වන්නේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපතිවරයා ය. එක්සත් ජනපදයේ ආරක්ෂක ලේකම්වරයකු (ඇමැතිවරයකු එරට හඳුන්වනුයේ එලෙස ය) සිටින බව කවුරුත් දන්නා කාරණයකි.
සේනාධිනායක ලෙස ජනාධිපතිට ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවෙන් පවරා ඇති කාර්යභාරය අනුව ඔහු ආරක්ෂක ඇමති ලෙස ද කටයුතු කිරීම අවශ්ය වන්නේ නැත. එය එසේ නම්, ජනාධිපතිවරයාට කිසිදු අමාත්යාංශයක් දැරිය නොහැකි බව සඳහන් වූ 19 වැනි සංශෝධනයට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ අනුමැතිය හිමි නොවනු ඇත. ලෝකයේ සිටින වඩාත් ම බලවත් සේනාධිනායකයා වන්නේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපතිවරයා ය. එක්සත් ජනපදයේ ආරක්ෂක ලේකම්වරයකු (ඇමැතිවරයකු එරට හඳුන්වනුයේ එලෙස ය) සිටින බව කවුරුත් දන්නා කාරණයකි.
- ජනාධිපතිගේ අන්තර්වාර බලතල ඉවත් කිරීම
20 වැනි සංශෝධනයෙන් සංශෝධනය කළ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 44 වැනි වගන්තිය අනුව, ඇමතිවරුන් පත්කිරීමේ, ඔවුන්ගේ විෂයයන් සහ කාර්යයන් පැවරීමේ, සහ ඔවුන් ඉවත්කිරීමේ බලය ජනාධිපතිට පමණක් දී තිබේ. අගමැතිගේ උපදෙස් ලබාගත යුත්තේ අවශ්ය වුවහොත් පමණකි. අගමැතිට සැබෑ බලයක් නැත. 44 වන වගන්තියේ බලය ක්රියාත්මක කිරීම “අගමැතිගේ උපදෙස් මත” විය යුතු බව 22 වැනි සංශෝධනය මගින් යෝජනා කොට ඇත. එය හොඳ ය.
කෙසේ වෙතත්, මෙම පැසසිය යුතු වෙනස්කම්, වත්මන් පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීමෙන් පසු ක්රියාත්මක වන ලෙස අනාගතයට කල් දමා ඇත්තේ එම කාලය තුළ අගමැති සමග සාකච්ඡා කර (අගමැතිගේ උපදෙස් මත නොවේ) ජනාධිපති මෙම සියලු තීරණ ගනු ඇතැයි සඳහන් කරමිනි. සිරිසේන ජනාධිපතිවරයා මෙන් නොව මෙම ජනාධිපතිවරයා පත්ව ඇත්තේ 19 වැනි සංශෝධනය මගින් සංශෝධිත ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව යටතේ ය. එවකට ක්රියාත්මක වූ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව යටතේ ජනාධිපති සතු බලය පිළිබඳව ඔහු මෙන් ම ඔහුට ඡන්දය දුන් අය ද හොඳින් දැන සිටියෝ ය. එයට වඩා වැඩි බලයක් මෙතරම් විනාශයකට වග කිව යුතු මේ පුද්ගලයාට දීමට කිසිදු හේතුවක් නැත.
ජාත්යන්තර මුල්ය අරමුදලට යාම ප්රමාද කිරීම සහ පොහොර සහ කෘෂි රසායනික තහනම් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඔහුගේ තීරණ වැරදි බවත්, ඔහු අසාර්ථක ජනාධිපති කෙනෙක් බවත්, ඔහුම පිළිගෙන ඇත. පසුගිය වසර 2.5 පුරා ඔහුගේ ක්රියාවන් හේතුවෙන් මහමග දුක් විඳින ජනයාට අති විශාල හානියක් ඔහු සිදුකර ඇත. තවත් වැරදි තීරණ ගැනීමට සහ තවත් හානි සිදු කිරීමට හැකිවන පරිදි ඔහුට අන්තර්කාල බලතල ලබාදීමට කිසිදු හේතුවක් නැත.
ජාත්යන්තර මුල්ය අරමුදලට යාම ප්රමාද කිරීම සහ පොහොර සහ කෘෂි රසායනික තහනම් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඔහුගේ තීරණ වැරදි බවත්, ඔහු අසාර්ථක ජනාධිපති කෙනෙක් බවත්, ඔහුම පිළිගෙන ඇත. පසුගිය වසර 2.5 පුරා ඔහුගේ ක්රියාවන් හේතුවෙන් මහමග දුක් විඳින ජනයාට අති විශාල හානියක් ඔහු සිදුකර ඇත. තවත් වැරදි තීරණ ගැනීමට සහ තවත් හානි සිදු කිරීමට හැකිවන පරිදි ඔහුට අන්තර්කාල බලතල ලබාදීමට කිසිදු හේතුවක් නැත.
මෙම අන්තර්කාල විධිවිධාන තබාගැනීම මගින්, මැයි 11 දා කතාවෙන් අදහස් කළ පරිදි, මහජනයාගේ ඉල්ලීම්වලට ප්රතිචාර දැක්වීමක් සංනිවේදනය කිරීමට අසමත් වනු ඇත. වත්මන් අර්බුදයට හේතු වූ අධි මධ්යගත ආණ්ඩු ව්යුහයේ ගුණාත්මක වෙනසක් සිදුකරන බවට ලෝකයට, සහ විශේෂයෙන් ම අන්තර්කාල මුල්යකරණය (ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලෙන් සහනයක් ලබාගන්නා තුරු ආර්ථිකය පවත්වා ගැනීමට ගන්න ණයක්) සහ අතීත ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම ගැන තීරණ ගැනීමේ බලය හිමිව සිටින අයට සංඥාවක් ලබා දීමට ද එමගින් නොහැකි වනු ඇත.
විසඳුම වන්නේ අන්තර්කාල විධිවිධාන ඉවත් කිරීම සහ එමගින් මැයි 11 දා පැහැදිලිව පොරොන්දු වූ ආකාරයට 19 වැනි සංශෝධනය ප්රතිෂ්ඨාපනය කිරීම යි.
- පාර්ලිමේන්තුව කලින් විසුරුවා හැරීමේ අභිමතය ඉවත් කිරීම
20 වැනි ව්යවස්ථා සංශෝධනය මගින් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 70 වැනි වගන්තිය සංශෝධනය කරමින් වසර දෙක හමාරකට පසු ජනාධිපතිගේ තනි අභිමතය අනුව පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීමේ බලය ලබා දී ඇත. මෙම පාර්ලිමේන්තුව සම්බන්ධයෙන් 2023 පෙබරවාරියෙන් පසුව, එනම් අද සිට මාස අටක් පමණක් ගත වූ විට එම හැකියාව ලැබෙයි. 19 වැනි සංශෝධනයේ අඩංගු දේ ප්රතිෂ්ඨාපනය කරන බවට ඔහු දුන් පොරොන්දුවට ජනාධිපතිතුමා කැපවන්නේ නම් මෙය 19 වැනි සංශෝධනයේ පැවති පරිදි වසර හතර හමාරක් ලෙස නැවත වෙනස් විය යුතු ය.
තවත් මාස අටකින් පසු එය විසුරුවා හැරීමේ පරමාධිකාරී බලය තබාගනිමින් පාර්ලිමේන්තුව සමග තුලනය ප්රතිෂ්ඨාපනය කළ බව කෙනෙකුට ප්රකාශ කළ නොහැකි ය. 2018 දී ව්යවස්ථා විරෝධී කුමන්ත්රණය අවස්ථාවේ මෙම ප්රතිපාදන පැවතියේ නම් කතානායක වරයාගේ සහ ජනතාවගේ ප්රතිපත්තිමය ප්රතිරෝධය මෙම බලය මගින් පහසුවෙන් නිශේද කිරීමට හැකියාව තිබිණි. පාර්ලිමේන්තුවේ 225 දෙනකුගේ ජනවරම යටපත් කිරීමට එක පුද්ගලයකුට නොගැළපෙන බලයක් තිබීම වැරදි ය.
අවසන් වශයෙන්
වර්තමාන අර්බුදය සරළ ලෙස ගෑස් සහ ඉන්ධන හිඟය සහ ආහාර මිල උද්ධමනය පිලිබඳ ප්රශ්නයක් නොවේ. මහමග සිටින උද්ඝෝෂකයින් ඉල්ලා සිටින්නේ ඔවුන්ගේ සිහින විනාශ කරමින් බලයේ සිටි උදවිය කළ වැරදි සම්බන්ධයෙන් වගවීමකි.
තමන් කරන බවට මැයි 11 දා පොරොන්දු වූ දේ ජනාධිපතිතුමා නොකළහොත්, ඔහු කරන්නේ විශ්වාසය පළුදු වීම තවත් වර්ධනය කිරීම පමණකි. 2019 දී ඔහු බලයට පත්වන විට ඔහුට තිබු බලයට ආපසු යාමට ජනාධිපති අකමැති නම් සහ පාර්ලිමේන්තුවට ඉහළින් බලය රඳවා ගැනීමට තවමත් උත්සාහ දරන්නේ නම්, එයින් පෙනී යන්නේ ඔහු කළ විනාශයට කිසිදු වගකීමක් භාරගැනීම ඔහු ප්රතික්ෂේප කරන බව යි.
තමන් කරන බවට මැයි 11 දා පොරොන්දු වූ දේ ජනාධිපතිතුමා නොකළහොත්, ඔහු කරන්නේ විශ්වාසය පළුදු වීම තවත් වර්ධනය කිරීම පමණකි. 2019 දී ඔහු බලයට පත්වන විට ඔහුට තිබු බලයට ආපසු යාමට ජනාධිපති අකමැති නම් සහ පාර්ලිමේන්තුවට ඉහළින් බලය රඳවා ගැනීමට තවමත් උත්සාහ දරන්නේ නම්, එයින් පෙනී යන්නේ ඔහු කළ විනාශයට කිසිදු වගකීමක් භාරගැනීම ඔහු ප්රතික්ෂේප කරන බව යි.
සර්ව පාක්ෂික ආණ්ඩුවක් නොමැතිව, අන්තර්කාල මුල්යකරණයක් නොමැතිව, විරෝධතා ඉදිරියට යනු ඇත. ඉන්ධන නැතිව, අත්යවශ්ය බෙහෙත් හේත් නැතිව, ජනතාව දුකින් දුකට පත්වනු ඇත. තත්ත්වය පුපුරා යන්නේ කවදාද, කොහෙන්ද, කුමන අවස්ථාවේ ද යන්න පුරෝකථනය කිරීම දුෂ්කර ය. ගෞරවනීය ලෙස නික්ම යාමට අවශ්ය නම්, මෙම අවම වෙනස්කම්වලට එකඟවී, ඒ අනුව සංශෝධිත 22 වැනි සංශෝධනයට අවශ්ය ඡන්ද 150 ලබා ගැනීමට ක්රියාකිරීම හැර වෙනත් කිසිදු විකල්පයක් ජනාධිපතිවරයාට නැත.
මහාචාර්ය රොහාන් සමරජීව
