ප්‍රොටොකෝල් නො දන්නා අාණ්ඩුකාරයාට හා හමුදාවට නැගෙනහිර මහ ඇමතිවරයා ඒවා කියා දීම වැරදි ද? – අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ

නැගෙනහිර පළාත් මහ ඇමති නසීර් අහමඩ් සාම්පූර් නාවික කඳවුර භාර ප්‍රධානී කපිතාන් ප්‍රේමරත්නට උත්සවයකදී බැන වදින දර්ශනයක් පිළිබඳ ලොකු හාහූවක් ඇති වී තිබේ.

මෙම සිද්ධිය වී ඇත්තේ පාසලක පැවැත්වුණු උත්සවයකදී ය. නැඟෙනහිර ආණ්‌ඩුකාර ඔස්‌ටින් ප්‍රනාන්දු සහ ඇමරිකානු තානාපති අතුල් කේශාප් ද උත්සවයට සහභාගි වී තිබේ.

මෙම උත්සවයට මහ ඇමතිවරයාට ආරාධනා කර නො තිබුණු බව වාර්තා වේ. එබැවින් අදාළ හමුදා නිලධාරියා මහ ඇමතිවරයාට උත්සව සභාවෙන් ඉවත් වන්නට කියූ බවක් පෙනේ.

මේ පිළිබඳව ලංකා ඊ නිව්ස්හි මෙවැනි අදහසක් පළ වේ.

මෙම තිරිසන් හැසිරීම වාර්ථාවන්නේ සාම්පූර් මහා විද්‍යාලයට නව විද්‍යාගාරයක් සහ පරිඝණක ඒකකයක් පරිත්‍යාගකිරීමේ උත්සව අවස්ථාවේදීය. මෙහි මූල්‍ය බරපැන ඩේවිඩ් පීරිස් ආයතනය විසින් දරා තිබූ අතර අනෙක් සියළු මානව සම්පත් දායකත්වය ලබාදුන්නේ ශ්‍රි ලංකා නාවුක හමුදාව විසිනි. පළාත් සභා අමාත්‍යංශය විසින් සිදුකලයුතු මෙවැන්නක් සඳහා පෞද්ගලික අංශයේ සහ නාවුක හමුදාවේ මැදිහත්වීම පැසසිය යුතුය.

මේ රටේ බුද්ධිමත් සිවිල් සමාජයට අයත් අය පවා මෙම අදහස අනුමත කර තිබෙනු දැක්කෙමි. මේ අදහස වැරදි ය.

පාසල් අධ්‍යාපනය යනු රටේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අනුව පළාත් සභාවේ විෂයකි. මේ වන විටත් මධ්‍යම ආණ්ඩුව ජාතික පාසල් නමින් පාසල් කට්ටලයක් පවත්වාගෙන යමින් මෙම විෂයට අනවශ්‍ය ඇඟිලිගැසීමක් කරයි. එතැනින් නො නැවතී යුද හමුදාව ද කොම්පඤ්ඤවීදියේ පාසලක් දමාගෙන අධ්‍යාපනයට අනවශ්‍ය ඇඟිලිගැසීම් කරයි. මේවා සිදු නො විය යුුතු ය.

සමාගමක් සිය සමාජ සත්කාරක වැඩසටහනක් ලෙස කිසියම් සංවර්ධනයක් කරන එක හොඳ දෙයකි. එහෙත්, මා දන්නා තරමින් මෙම සමාජ සත්කාරක වියදම් ඔවුුහු බදු ගෙවීම්වලින් අඩු කරති. (මා වැරදි නම් නිවැරදි කළ හැකි ය.) ඒ නිසා මෙවැනි කටයුතුවල වැදගත්කම ඇත්තේ සමාජයීය වශයෙන් මිස ආර්ථික වශයෙන් නො වේ. නාවික හමුදාව ශ්‍රම දායකත්වය සැපයීම ද එවැනි ම දෙයකි. මන්ද, එම ශ්‍රම දායකත්වය හා වෙනත් දේ වෙනුවෙන් මේ රටේ මහජනතාව ඔවුන්ට වැටුප් ගෙවා ඇති බැවිනි. එහෙයින්, මෙවැනි කාරණාවලදී මේ තරම් සංවේදී වෙන්නට දෙයක් නැත.

මෙවැනි සමාජ සත්කාරක කටයුතු අඩු තක්සේරු කිරීමක් මෙමගින් සිදු වන්නේ නැත. එහෙත්, තමන්ට නැති අයිතිවාසිකම් නිර්මානය කර ගැනීම සමාජ සත්කාරකත්වයට අදාළ නැත. සමාජ සත්කාරකත්වය යනු තමන් හොඳ හිතින් යමක් කර ඉවත් වීමයි. ඒ වෙනුවෙන් බලයක් හෝ වෙනත් යමක් බලාපොරොත්තු වීම නො වේ.

විදේශ තානාපතිවරයකු පාසලකට ගෙන්වාගෙන උත්සවයක් පවත්වනවා නම් එයට පළාතේ අධ්‍යාපන ඇමතිවරයාගේ අවසරයක් තිබිය යුතු ය. මෙම උත්සවයට නැගෙනහිර පළාත් අධ්‍යාපන ඇමති එස්. තන්ඩයුදපානි සහභාගි වූ බවක් වාර්තා වන්නේ නැත.

රජය මෙවැනි ගැටුම් ඇති වීම වැළැක්විය යුතු ය. ඔස්ටින් ප්‍රනාන්දු වැනි පළපුරුදු පරිපාලකයකුගෙන් බලාපොරොත්තු වන්නේ මෙම සමබරතාව ඇති කිරීමයි.

මෙහිදී මහ ඇමතිවරයා කියන කාරණය ඇත්ත ය. අදාළ හමුදා කපිතාන්වරයා ප්‍රොටොකෝල් ගැන දන්නේ නැති බව පැහැදිලි ය. දේශපාලකයා මෙතැනදී මතු කරන්නේ වැදගත් දේශපාලන ප්‍රශ්නයකි. එය බලය බෙදීම, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය වැනි කාරණාවලට සම්බන්ධ ඉතා වැදගත් ප්‍රශ්නයකි.

ඔහු දරුණු ම ප්‍රකාශය කරන්නේ හමුදා කපිතාන්වරයාට නො වේ. ඔහු එම ප්‍රකාශය කරන්නේ නැගෙනහිර ආණ්ඩුකාරවරයාට ය. You the Governor don’t know the protocol යයි කියන විට ආණ්ඩුකාරවරයා තමන්ගේ වරද තේරුම් ගන්නා බවක් පෙනේ.

මෙම කපිතාන්වරයා මෙන් ම ආණ්ඩුකාරවරයා ද ප්‍රොටොකෝල් ගැන දන්නේ නැත. දන්නවා නම්, පළාතේ අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ ප්‍රධානියාට නිසි ගෞරවය නො දී ඉන්නේ නැත. ප්‍රොටොකෝල් යනු රාජ්‍ය පාලන හා රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික කටයුතු සම්බන්ධ නීති හා පටිපාටි වේ.

දැන් මෙම සිද්ධිය අල්ලාගෙන ‘තම්බියෙක් සිංහල කැප්ටන් කෙනෙකුට බැන්නා’ ය යන ජාතිවාදී ප්‍රචාරය ගෙන යන ආකාරයක් දක්නට ලැබේ.

මෙවැනි ගැටුම්වලට ප්‍රධාන හේතුව තමන්ට අදාළ නැති වැඩ කරන්නට යාමයි. හමුදාවට කිසි සේත් ම අධ්‍යාපනය අදාළ නැත. හමුදාව මෙවැනි කටයුතුවලට මැදිහත් විය යුත්තේ පළාතේ අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය ඉල්ලා සිටින්නේ නම් පමණි.

ප්‍රොටොකෝල් නො දන්නාකම ලංකාවේ බරපතල ගැටලුවකි. ලංකාවේ හැම දෙයකට ම අදාළ නීතියක් හා වගකිව යුතු ආයතනයක් තිබේ.

ගංවතුර වැනි හදිසි ආපදා තත්වයන්හි අරාජිකත්වය රජයන මුල් අවස්ථාවේදී හැර අන් තත්වයන්වලදී පුරවැසියන් කළ යුත්තේ අදාළ ආයතන ශක්තිමත් කිරීමයි. ඊයේ මම රාජකාරි අවශ්‍යතාවක් වෙනුවෙන් කොළොන්නාව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයට ගියෙමි. ගංවතුරින් විපතට පත් පුද්ගලයන්ට සහන සැලසීමේ කටයුතු සම්බන්ධීකරණය කිරීම එතැනින් සිදු වෙමින් තිබේ. අඩුපාඩු තිබෙන්නේ ලංකාවේ රජයේ සේවයේ අකාර්යක්ෂමතාව නිසායි. සංවිධාන හා පුද්ගලයන් කළ යුත්තේ එම අඩුපාඩු නැති කර ආයතන ශක්තිමත් කිරීම සඳහා අදාළ පියවර ගැනීමයි. අදාළ ආයතන බයිපාස් කරමින් ඒ තැන්වලට තමන් ආදේශ වන්නට නො යා යුතු ය.

එහෙත්, මොබ් මානසිකත්වය වීරත්වය ලෙස සලකන ශ්‍රී ලංකාව නම් රටේ ප්‍රොටොකෝල් බිඳ දමමින් ආයතන යටපත් කරමින් මොබ් මැදිහත් වන අවස්ථා ඉතා සුලබ ය. පාලිත තෙවරප්පෙරුමගේ සිට මහින්ද රාජපක්ෂ දක්වා මොබ් දේශපාලකයන්, රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය වැනි වෘත්තීය සමිති, අන්තර් විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍ය බල මණ්ඩලය, රැඩිකල් වාමාංශික පක්ෂ, සිරස වැනි මාධ්‍ය, පාසල්වල ආදි ශිෂ්‍ය සංගම් ආදිය මෙසේ ප්‍රොටොකෝල් විරෝධී මොබ් මානසිකත්වය ප්‍රවර්ධනය කරන ප්‍රමුඛ සංවිධානයි.

තිස් වසරක යුද්ධය ද මෙවැනි තත්වයක් ඇති වීමට හේතු විය. පශ්චාත් යුදකාලීනව වරින් වර මෙවැනි ගැටුම් ඇති වීම ස්වාභාවික ය. රජයක් ඉන්නේ ඒවා කළමනාකරණය කරන්නට ය.

ප්‍රොටොකෝල් පිළිබඳ දැනුම පාසල් හා විශ්වවිද්‍යාල හරහා ලබා දිය යුතු මෘදු කුසලතාවකි. එය සමාජ සංවිධාන ව්‍යූහයේ අත්‍යවශ්‍ය අංගයකි. තීරණ ගැනීමේ කටයුතුවලදී එය අත්‍යවශ්‍ය ය.

හමුදා යනු ප්‍රොටොකෝල් ගැන දැඩි අවධානයක් සහිත ආයතන ව්‍යූහයකි. සිවිල් කටයුතුවලට මැදිහත් වන හමුදාවලට ප්‍රොටොකෝල් පිළිබඳ හොඳ දැනුමක් ලබා දිය යුතු ය. දේශපාලන සංවිධාන ද අනිවාර්යයෙන් ම ප්‍රොටොකෝල් දැන ගත යුතු ය.

ප්‍රොටොකෝල් නැතිනම් නැගෙනහිර මහ ඇමතිවරයාට ඩේවිඩ් පීරිස් කොම්පැනියේ වැඩපළට පැමිණ නට් හයි කරන්නටත් පුළුවන. නාවික හමුදාවේ තුවක්කු අරගෙන කුරුල්ලන්ට වෙඩි තියන්නට යන්නට ද පුළුවන.

(W3Lanka බ්ලොග් අඩවියෙනි )

 

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *